Benoem het, kort
De grootste fout is doen alsof er niets is gebeurd. Je collega weet dat jij het weet. Eén zin bij het eerste moment dat jullie elkaar zien is genoeg: wat erg van je moeder, ik heb aan je gedacht. Daarna kun je gewoon verder met de dag; je hoeft er geen gesprek van te maken. Zwijgen kan afstandelijker overkomen dan je bedoelt, alsof het onderwerp vermeden moet worden.
Goede collega of nauwelijks bekend
Ken je elkaar goed, dan mag je meer zeggen en vragen, en aanbieden om even te wandelen of te lunchen. Ken je iemand nauwelijks, houd het dan bij dat ene zinnetje en een knik; dat is al opgemerkt worden. Je hoeft geen nabijheid te veinzen die er niet is. Wat je in beide gevallen kunt zeggen, lees je in wat zeg je tegen iemand die rouwt.
Bij terugkeer op het werk
Spreek van tevoren af, of laat de leidinggevende afspreken, wat je collega wil: benoemen in het teamoverleg of juist niet, en of hij of zij het zelf wil vertellen. Iemand kan weer op kantoor zijn zonder dat alles meteen als vroeger voelt. Geef daarom ruimte in tempo en verwachtingen, ook praktisch: zoals een lichtere week, geen deadline op dag één, de deur die open mag blijven.
Een kaart namens het team
Eén kaart met een paar echte regels van collega’s die de overledene of de collega kennen, is meer waard dan een standaardkaart met twintig handtekeningen. Wie iets wil schrijven maar niet weet wat, vindt voorbeelden in wat schrijf je op een condoleancekaart. Stuur de kaart gerust ook als de uitvaart al geweest is; in wanneer stuur je een condoleance staat waarom te laat eigenlijk niet bestaat.
Privacy respecteren
Vraag niet door naar de oorzaak of de omstandigheden. Deel niet wat je collega jou vertelde in de koffiehoek. En laat het aan de ander of hij of zij erover wil praten op het werk; voor sommigen is het werk juist prettig als één plek waar het níet over het verlies hoeft te gaan.
Bang om iemand emotioneel te maken
Die angst houdt veel mensen tegen. Maar tranen op het werk zijn geen ongeluk dat jij veroorzaakt; het verdriet is er al. Als iemand emotioneel wordt bij jouw vraag, heb je niets verkeerd gedaan. Blijf even, of geef ruimte, en ga niet uitgebreid je excuses maken. Dat maakt het groter dan het is.
Later opnieuw
Na een paar weken neemt de aandacht op het werk meestal af. Een korte vraag na een maand, hoe gaat het nu eigenlijk?, valt dan des te meer op. En onthoud de sterfdag als je die weet. Het hoeft niet meer te zijn dan een zin bij de koffie.
Ook buiten het werk
Hoe je iemand aanspreekt die rouwt, wat je zegt als je geen woorden hebt, en waarom luisteren vaak genoeg is.
Wat zeg je tegen iemand die rouwt?Kan dit iemand helpen?
Schrijft over praktische steun rond een uitvaart en samen herdenken op afstand.
