Laat het vooraf even weten
Stuur de naaste familie een kort bericht dat je er niet bij kunt zijn. Eén zin over de reden is genoeg; je hoeft je niet uitgebreid te verantwoorden. Belangrijker is de tweede zin: dat je die dag aan hen denkt. Zo hoeft niemand zich tijdens de uitvaart af te vragen waarom je er niet was.
Op het moment zelf
Je kunt op het tijdstip van de uitvaart een eigen klein ritueel zoeken. Steek thuis een kaars aan. Zet muziek op die bij de overledene past. Loop een rondje op een plek waar je samen kwam. Wordt de dienst uitgezonden, kijk dan mee; steeds meer families delen een livestreamlink, ook via hun online condoleanceregister.
Stuur iets tastbaars
Een handgeschreven kaart komt ook aan als jij er niet bent. Stuur hem gerust zo dat hij na de uitvaart aankomt; juist dan wordt het stil in huis. Wat je schrijft hoeft niet lang te zijn. In Wat schrijf je op een condoleancekaart? staan voorbeelden om mee te beginnen.
Meeleven op afstand
Heeft de familie een online condoleanceregister, laat daar dan een bericht en een kaarsje achter; de nabestaanden lezen alles terug, ook wat na de uitvaart nog binnenkomt. Is er geen register, dan kun je zelf een kaarsje opsteken en de link delen met wie er ook niet bij kon zijn. Hoe familie op verschillende plekken samen één plek deelt, lees je in Samen herdenken als je ver uit elkaar woont.
De weken erna tellen dubbel
Wie er niet bij was, kan daarna juist veel betekenen. Bel als de drukte voorbij is. Noem de overledene bij naam; de angst om iemand aan het verlies te herinneren is meestal overbodig, en merken dat de naam niet meer valt kan juist pijn doen. En op de eerste verjaardag of sterfdag kan een kort bericht meer betekenen dan een lang gesprek op de dag zelf.
